Bazagmin.pl

Środowisko przyrodnicze

Położenie i rzeźba

 

Gmina położona jest na pograniczu dwóch podprowincji - Wzniesień Łużyckich i Wzniesień Śląsko - Wielkopolskich.
Bariery zewnętrznych powiązań przestrzennych stanowią duże kompleksy leśne, pośród których położona jest gmina. Jedyną naturalną granicą gminy jest rzeka Nysa Łużycka, która stanowi zarazem granicę państwową.
W obrębie regionów występują dwa mezoregiony Łuk Mużakowski i Wzniesienia Żarskie.

W granicach Łuku Mużakowskiego można wyróżnić następujące formy morfologiczne:
- ciąg czołowej moreny spiętrzonej, tzw. Łuk Mużakowa, powstały w okresie zlodowacenia środkowopolskiego (Stadiał Warty). Jest to forma silnie zaburzona glacitektonicznie, rozciągająca się na kierunku SW - NE od granicy gminy aż po Tuplice. Wysokości dochodzą tu do 185 m npm. Forma ta góruje ok. 30 m ponad otaczający teren. Przeważają tu spadki w przedziale 5 - 10 %.
- wysoczyzna morenowa falista, położona w zachodniej i północno-wschodniej części gminy, na wysokości 120-150 m npm, charakteryzuje się lekko pofalowaną powierzchnią o deniwelacjach dochodzących do 10 m. Ku dolinie Nysy Łużyckiej opada krawędzią o wysokości 10-30 m. Spadki w granicach tej formy nie przekraczają 5%.
- dolina Nysy Łużyckiej, w ramach której wyróżnić można:
- - terasę nadzalewową wysoką plejstoceńską, położoną na wysokości 90-110 m npm oraz 10-20m ponad lustro wody w rzece, ciągnącą się wzdłuż rzeki pasmem szerokości 0,2-1,5 km, oraz terasę zalewową holoceńską o wysokości bezwzględnej 80-90 m npm i względnej 1 -5 m. o formie płaskiej o szerokości 0,2-1,2 km z systemem wałów przeciwpowodziowych o wysokości 1,0-3,0 m.
- - równinę sandrową, położoną na wysokości 130-150 m npm, zajmującą południowo-wschodnie partie gminy, stanowi ona bardzo łagodną powierzchnię, rozciętą doliną rz. Skrody i jej dopływów. Spadki w granicach tej formy nie przekraczają 3%.

 

Budowa geologiczna

Styl budowy geologicznej gminy, z uwagi na różnorodność procesów morfologicznych, w tym także glacitektonicznych, które zachodziły zwłaszcza w plejstocenie, jest zróżnicowany.
Stąd rejony o różnym charakterze płytkiej budowy. Wśród nich wyróżnić należy:
- ciąg moreny spiętrzonej ( tzw. Łuk Mużakowa ), biegnący prawie południkowo od Łęknicy w kierunku Tuplic, pasem szerokości 2-6 km; w wyniku silnych zaburzeń glacitektonicznych wykazuje zakłócenie konsystencji stratygrafii osadów. Osady starsze, głównie trzeciorzędowe, zostały przemieszane z czwartorzędowymi, zaś układ warstw geologicznych nie ma charakteru horyzontalnego. Występują tu przeważnie długie wąskie fałdy, najczęściej złuskowane. Stosunkowo płytkie podłoże budują trzeciorzędowe piaski, iły, mułki i węgle brunatne mioceńskiej formacji, przykryte cienką serią o miąższości 2-20 m piaszczysto-gliniastych osadów czwartorzędowych,
- wysoczyzna morenowa falista, zbudowana z naprzemianlegle ułożonych osadów fluwioglacjalnych (piaski o zróżnicowanej granulacji i żwiry) lokalnie podścielonych, bądź przykrytych spoistymi osadami (gliny piaszczyste, gliny) udokumentowane archiwalnymi wierceniami. Miąższość tej serii waha się od 10-20 m,
- równina sandrowa zajmuje około 25 % powierzchni gminy, w części E. Jednostka ta generalnie zbudowana jest z osadów fluwioglacjalnych, głównie piasków i żwirów (piaski drobne, średnie, pospółki) przewarstwionych osadami spoistymi (gliny piaszczyste, gliny). Seria glin miejscami występuje od powierzchni tworząc niewielkie, nieregularne „wyspy" w serii gruntów niespoistych. Spągu tej serii nie udokumentowano, należy przypuszczać, że występuje na głębokości 20 - 50 m ppt.,
- dolina rzeki Nysy Łużyckiej wypełniona jest osadami pochodzenia rzecznego, głównie madami gliniasto-piaszczystymi, podścielonymi piaskami i pospółkami.

 

Gleby

Na terenie gminy Trzebiel występują gleby zróżnicowane gatunkowo i typologicznie, w zależności od składu mechanicznego, położenia i warunków gruntowo-wodnych. Charakterystyczną cechą jest, że poszczególne typy występują na małych obszarach i są rozmieszczone w postaci bogatej mozaiki, nie tworząc dużych kompleksów.
Na terenach pozadolinnych wykształciły się gleby bielicowe, brunatne, brunatne wyługowane i czarne ziemie. W obniżeniach terenu o stale lub okresowo za wysokim poziomie wody gruntowej gleby torfowe, mułowo-torfowe i murszowo-mineralne, a w dolinach mady.
Gleby pozadolinne zostały podzielone na cztery grupy przydatności dla rozwoju intensyfikacji rolnictwa.
Do najlepszych, najbardziej przydatnych zaliczono gleby bielicowe, brunatne właściwe, a miejscami czarne ziemie wytworzone z glin lekkich i średnich oraz piasków gliniastych mocnych naglinowanych. Są to gleby żyzne, o dobrze wykształconej warstwie próchnicznej i prawidłowych stosunkach powietrzno-wodnych, zaliczone do IIIa - IIIb klasy gruntów ornych kompleksu pszennego dobrego, są odpowiednie do uprawy pszenicy, buraków cukrowych, rzepików (ozimy i jary), konopi oraz wyki siewnej. Występują głównie w rejonie wsi Bronowice, Pustków, Żarki Małe, Kamienica, Trzebiel, Niwica, Chudzowice.
W drugiej grupie znajdują się gleby bielicowe brunatne wyługowane i czarne ziemie, wytworzone z piasków gliniastych mocnych i gliniastych lekkich płytko podścielonych glinami średnimi. Są to gleby żyzne, o prawidłowych stosunkach powietrzno-wodnych, zaliczone do IIIb-IVa klasy gruntów ornych. Gleby te, kompleksu żytniego bardzo dobrego, są odpowiednie dla upraw żyta, owsa, kukurydzy na ziarno i zieloną masę, gryki, prosa, ziemniaków, pszenicy ozimej, jęczmienia, roślin pastewnych i motylkowych. Występują w rejonie wsi Chudzowice, Rytwiny, Niwica, Łuków, Żarki Małe, Żarki Wielkie, Bronowice, Królów.
Do trzeciej grupy zaliczono gleby bielicowe brunatne wyługowane i czarne ziemie wytworzone z piasków gliniastych lekkich głęboko i średniogłeboko podścielonych glinami lekkimi. Są to gleby mało żyzne o poprawnych stosunkach powietrzno-wodnych, zaliczone do IVb-V klasy gruntów ornych. Gleby kompleksów żytniego dobrego i żytniego słabego są odpowiednie dla uprawy żyta, owsa, kukurydzy na ziarno i zieloną masę, gryki, prosa, ziemniaków, marchwi pastewnej, rzepy, gorczycy białej i czarnej, maku, słonecznika oleistego, lnu oleistego i włóknistego, tytoni lekkich, peluszki, wyki kosmatej, łubinu żółtego, wąskolistnego i białego. Występują głównie w rejonie wsi Chudzowice, Rytwiny, Dębinka, Łuków, Żarki Małe, Żarki Wielkie, Bronowice, Karsówka.
Do czwartej grupy, mniej przydatnej, należą gleby bielicowe i brunatne wyługowane, a miejscami czarne ziemie wytworzone z piasków słabo gliniastych płytko i średniogłeboko podścielonych piaskami luźnymi. Są to gleby mało żyzne i zbyt suche, V-VI klasy gruntów ornych, kompleksów żytniego słabego i bardzo słabego, przydatne do uprawy ziemniaków, żyta, wyki kosmatej, łubinu żółtego, przelotu pospolitego. Gleby te nie są chronione przed zmianą użytkowania na nierolnicze. Występują głównie w południowo-wschodniej części gminy w rejonie wsi Przewoźniki, Karsówka, Wierzbięcin, Żaków, Marcinów, Łuków, Jędrzychowice, Mieszków, Czaple, Chwaliszowice, Strzeszowice, Dębinka oraz w rejonie Królowa, Trzebiela i Kałek.
W dolinach i obniżeniach terenu o stale lub okresowo za wysokim poziomie wody gruntowej wytworzyły się gleby hydrogeniczne. Wyróżniono tu gleby murszowo - mineralne, gleby torfowe i mułowo - torfowe.
Gleby murszowe wytworzyły się na piaskach luźnych, w warunkach okresowego nadmiernego uwilgotnienia. Są to gleby mało żyzne IV - V klasy użytków zielonych lub IV - V klasy gruntów ornych. W użytkowaniu polowym są zaliczone do kompleksu przydatności zbożowo - pastewnego słabego, przydatnego do uprawy żyta, owsa, ziemniaków, buraków pastewnych, marchwi pastewnej, bulwy, rzepy, grochu polnego i motylkowych roślin pastewnych. Są to gleby nie chronione przed zmianą użytkowania na nierolnicze. Występują głównie w rejonie miejscowości Jędrzchowiczki, Strzeszowice, Chwaliszowice, Żarki Wielkie, Dębinka, Chudzowice, Trzebiel.
Gleby torfowe i mułowo-torfowe wytworzyły się w warunkach stałego nadmiernego uwilgotnienia. Są to słabe i średnie użytki zielone o charakterze trwałym, zaliczone do IV-V klasy. Występują w rejonie miejscowości Królów, Niwica, Kałki.
Mady lekkie i bardzo lekkie wytworzyły się w warunkach corocznych zalewów z piasków słabo gliniastych i gliniastych lekkich, płytko podścielonych piaskami luźnymi. Gleby te, mało żyzne, są stale lub okresowo nadmiernie uwilgotnione. Są to słabe i średnie użytki zielone IV-V klasy o charakterze trwałym. W użytkowaniu polowym, w miejscach suchych zaliczone są do kompleksu żytniego słabego, na którym można uprawiać ziemniaki, żyto, wykę kosmatą, łubin żółty i przelot pospolity. Występują bardzo wąskimi paskami terenu wzdłuż rzeki Nysa Łużycka.
Mady lekkie wytworzone z glin lekkich oraz piasków gliniastych, podścielonych piaskami luźnymi. Zaliczone zostały do gleb żyznych, o zróżnicowanych warunkach wilgotnościowych. W użytkowaniu polowym są to gleby IIIa-IVa klasy kompleksu żytniego bardzo dobrego, a w miejscach nadmiernie uwilgotnionych użytki zielone IV klasy. Występują one głównie w obniżeniu wzdłuż rzeki Nysa Łużycka. Na terenie gminy dominują gleby V i VI klasy, które zajmują 54,4 proc. powierzchni gruntów ornych i użytków zielonych. Udział procentowy poszczególnych klas w gruntach powyżej wymienionych przedstawia się następująco :
- II klasy 0,06 proc.
- III klasy 11,8 proc. w tym III a 169 ha gruntów ornych
- IV klasy 33,7 proc. w tym IV a 781 ha gruntów ornych
- V klasy 35,2 proc.
- VI klasy 19,2 proc.

Najlepsze grunty w gminie znajdują się w zachodniej części na osi Bronowice, Pustków, Żarki Małe, Buczyny, Trzebiel oraz w części środkowej w rejonie miejscowości Niwica, Jędrzychowiczki, Chudzowice, Rytwiny. Najgorsze grunty występują w południowo -wschodniej części gminy w rejonie miejscowości Przewoźniki, Wierzbięcin, Karsówka, Jasionów, Marcinów, Łuków, Mieszków, Jędrzychowice, Strzeszowice.

 

Surowce mineralne

Surowcem o dużym znaczeniu gospodarczym jest trzeciorzędowy węgiel brunatny, którego złoże występuje w południowej i wschodniej, a także środkowej części gminy. Udokumentowane złoże „Babina", związane ze strefą fałdowań Łuku Mużakowa, jest w dużym stopniu zaburzone, zaś złoże „Mosty", położone poza tą strefą, wykazuje horyzontalny układ warstw. Eksploatację węgla na złożu „Babina" rozpoczęto w XIX wieku. Do 1945 r. wyeksploatowana została znaczna część złoża, głównie w rejonie pól Tuplice, Trzebiel i Żarki. Eksploatację złoża przerwano na początku lat 70-tych. Prace koncentrowały się wówczas na polu Żarki - okolice miejscowości Czaple. Pozostały liczne nieużytki o formie zwałowisk hałd oraz wyrobisk po eksploatacji odkrywkowej.
Dalsze perspektywy wydobywcze na tym złożu są niewielkie i mogą być związane jedynie z kilkoma niewyeksploatowanymi łuskami oraz nierozpoznanymi zasobami w obrębie pola Trzebiel.
Większe nadzieje stwarza złoże „Mosty", gdzie w wyniku przeprowadzonych prac penetracyjnych stwierdzono występowanie bilansowych pokładów węgla brunatnego na głębokości poniżej 100 m.
Pozostałe surowce, które stanowią bazę dla produkcji materiałów budowlanych, to:
- złoże kruszywa naturalnego „Przewoźniki" udokumentowane w latach 70-tych. Składa się ono z serii żwirowo - piaszczystej i żwirowej. Eksploatowane jest w kierunku południowo-wschodnim od Przewoźnik, składa się z dwóch pól północnego i południowego o łącznych zasobach 168,68 tys. ton.
-złoże glin ogniotrwałych „Chwaliszowice", występuje w formie warstw o zmiennej miąższości, jego zasoby przemysłowe wynoszą 1097 tys. ton.
Obok wspomnianych surowców, o znaczeniu przemysłowym, eksploatowane są liczne niezarejestrowane „dzikie" wyrobiska piasku, dla potrzeb budownictwa lokalnego.

 

Szata roślinna

Lasy gminy Trzebiel, pod względem przyrodniczo-leśnym, położone są w V Krainie Śląskiej, dzielnicy Równiny Dolnośląskiej. Występowanie i rozmieszczenie siedlisk uwarunkowane jest typami, składem mechanicznym gleby i jej wilgotnością. Gleby są tu reprezentowane przez następujące typy:
- gleby brunatne właściwe, wyługowane, bielicowe i kwaśne. Występują one na glinach morenowych na utworach pyłowych wodnego pochodzenia, na piaskach gliniastych i żwirach, spotkać je można w drobnych fragmentach na terenie całej gminy,
- gleby bielicowe właściwe o różnym stopniu zbielicowania, rzadziej skrytobielicowe i bielicowe murszowe wytworzone z piasków luźnych, słabo gliniastych lub gliniastych lekkich pochodzenia lodowcowego, są zasadniczym typem gleb występującym na tym terenie i zajmują około 92 % powierzchni,
- czarne ziemie zdegradowane, powstałe w wyniku wysychania gleb bagiennych, wytworzonych na glinach zwałowych. Stanowią minimalny odsetek gleb tego terenu,
- gleby murszowe, podtypy murszowo-mineralny i torfowo-murszowy, są również glebami pobagiennymi, które powstają przy dużych wahaniach poziomu wody gruntowej, powodujących okresowe zatopienie i osuszenie terenu. Należą do gleb żyznych, ale zajmują nieduże powierzchnie (około 2%), przeważnie pod drzewostan olchowy.
- gleby torfowe, torfowisk niskich olszynowych - rozwijają się pod wpływem procesów bagiennych przy przesiąkającej wodzie bogatej w składniki mineralne, charakteryzują się zaawansowanym rozkładem substancji organicznej, tworzą olesy,
- mady rzeczne inicjalne (w początkowym stadium rozwoju poziomu próchnicznego) oraz mady czarno ziemne z grubą miąższością poziomu próchnicznego zajmują stosunkowo małe powierzchnie wzdłuż rzeki Nysy Łużyckiej,
- gleby przemysłowe (industrioziemy) są glebami wtórnie inicjalnymi, należą do sztucznych tworów glebowych, wytworzonych przez człowieka, a więc górnicze wyrobiska, zapadliska i zwałowiska o niekorzystnych warunkach wodno-powietrznych i termicznych, z małą zasobnością składników pokarmowych, niekiedy z nadmierną zawartością związków toksycznych. Występują na terenach wyeksploatowanej kopalni węgla brunatnego. Zajmują niespełna 1 % powierzchni leśnej i wymagają odmiennego zagospodarowania z uwagi na brak właściwej struktury procesów glebotwórczych i mikroorganizmów. Dotychczas były one zalesione brzozą z minimalnym udziałem olszy szarej, miejscami istnieją również samosiewy sosny, brzozy i osiki. Przy ustaleniu składu gatunkowego zalesień na tych powierzchniach należałoby korzystać z wyników badań prowadzonych na pow. rekultywowanych.
W gminie dominują siedliska borów świeżych 45,15%. Siedliska borów mieszanych stanowią 25,03%, siedliska borów mieszanych wilgotnych 20,32% .
Siedliska według kategorii żyzności przedstawiają się następująco :
- ubogie siedliska borowe 51,97%
- siedliska borów mieszanych 45,36%
- siedliska lasów mieszanych 1,88%
- żyzne siedliska lasowe 0,80%
Powierzchnia lasów w gminie wynosi 8576 ha, a lesistość 51,5%.
Na 15 gatunków występujących na tym terenie największe powierzchnie zajmuje sosna, a następnie brzoza i dąb. Z gatunków iglastych występują poza tym jako lasotwórcze - modrzew, świerk i daglezja, a z liściastych jesion, jawor, buk, grab, olsza, akacja, osika, topola i lipa.
Dominującym gatunkiem jest sosna, zajmująca 83,07% powierzchni. W warunkach tego terenu posiada ona największą siłę lasotwórczą. Sytuację tę zawdzięcza przede wszystkim warunkom glebowym i klimatycznym, ale również i czynnikom ekonomicznym. Tworzy ona najczęściej lite drzewostany jednopiętrowe, niekiedy z pojedynczą domieszką brzozy lub świerka, a na żyznych siedliskach również dębu i buka. Uwzględniając warunki siedliskowe sosna nadal pozostanie głównym gatunkiem produkcyjnym. Najlepsze wyniki, co do ilości i jakości produkcji, daje ona na siedliskach borów mieszanych i lasu mieszanego, gdzie wykształca strzały proste, gorsze i dobrze zaostrzone. Na siedliskach boru suchego i wilgotnego, w mniejszym stopniu boru świeżego, spada produkcyjność sosny zarówno pod względem ilości, jak i jakości.
Brzoza jest drugim gatunkiem pod względem udziału procentowego powierzchni 11,28%, a pod względem skromnych wymagań niewiele ustępuje sośnie. Jej znaczny udział jest wynikiem opanowania przez nią siedlisk wilgotnych oraz terenów poeksploatacyjnych węgla brunatnego i innych kopalin. Występująca w litych zespołach, nie przedstawia większych wartości hodowlanych i technicznych. Korzystnie natomiast przedstawia się jako domieszka do innych gatunków. Z powodzeniem spełnia rolę przedplonu na wspomnianych już terenach pokopalnianych.
Dąb tworzy większe skupiska na terenach nad rzeką Nysa Łużycką. Drzewostany dębowe są w znacznym stopniu postrzelone odłamkami, co obniża ich jakość techniczną. Dąb tworzy zarówno drzewostany lite jak i mieszane z udziałem głównie buka, rzadziej grabu, jesionu i sosny. W drzewostanach piętrowych, dolne piętro tworzy najczęściej akacja i grab. Drzewostany te słabo bądź wcale nie odnawiają się naturalnie.
Buk podobnie jak dąb występuje głównie na siedliskach lasowych nad Nysą Łużycką. Tworzy drzewostany lite jak i mieszane. Są one też postrzelone odłamkami, co obniża ich jakość techniczna.
Gatunki takie jak świerk, dąb, buk, olsza czarna stanowią razem zaledwie 2,38% powierzchni leśnej i występują na żyźniejszych siedliskach. Gatunki obce dla flory drzew tego rejonu, a występujące to sosna Banksa, modrzewie, dąb czerwony i robinia akacjowa. Z gatunków nieleśnych występują topole.

Zgodnie z Wojewódzkim Rejestrem Pomników Przyrody na terenie gminy Trzebiel znajdują się następujące pomniki przyrody:
głaz narzutowy - przy drodze Trzebiel do Kamienicy, nr rejestru 137,
dąb - Siedlec, nr rejestru 490,
dąb - Siedlec, nr rejestru 491,
lipa - Siedlec, nr rejestru 492,
dąb - Strzeszowice, nr rejestru 493;
Ponadto znajdują się również inne drzewa, które można zakwalifikować jako pomniki przyrody.
Gminę Trzebiel charakteryzują przeciętne walory przyrodnicze, które nie wyróżniają jej spośród gmin pogranicza polsko-niemieckiego. Jednak stanowisko selerów węzłobaldachowych koło miejscowości Królów, jedyne w kraju, ma znaczenie ogólnopolskie, a jego zabezpieczenie jest niezbędne dla zachowania pełni różnorodności biologicznej na szczeblu krajowym (gatunek ujęty w Polskiej Czerwonej Księdze). Walory o randze regionalnej posiada grupa 12 dębów o obwodach 390-530 cm i wysokości 25-30 m koło Bronowic. W części sąsiadującej z Parkiem Mużakowskim występuje duża ilość drzew kwalifikujących się do ochrony pomnikowej. Godne wyróżnienia są również kompleksy stawów, między innymi w Niwicy, ze stanowiskami rzadkich i zagrożonych gatunków roślin, oraz fragmenty środowisk związanych z doliną Nysy.

 

Fauna

Największą wartość ze względu na środowisko zwierzęce przedstawiają stawy rybne zgrupowane w kilku kompleksach w rejonie Niwicy, Mieszkowa i Łukowa. Stosunkowo ekstensywnie prowadzona gospodarka rybacka powoduje, że stanowią one dogodne miejsce gniazdowania wielu gatunków ptaków wodnych, w tym także ginących i zagrożonych. Należą do nich między innymi perkoz rdzawoszyi, krwawodziób, rybitwa czarna, bąk, żuraw, sieweczka rzeczna, wodnik i inne. W obrębie kompleksów stawowych występuje również wydra.
Spośród rzadkich gatunków ptaków żerujących na stawach wymienić należy bielika, gniazdującego w sąsiedniej gminie Lipinki oraz za Nysą, na terenie Niemiec, bociana czarnego i rybołowa.
Stawy stanowią również ważne miejsce rozrodu licznych populacji płazów, w tym wielu gatunków rzadkich i zagrożonych jak ropucha zielona, grzebiuszka ziemna czy kumak nizinny.
Interesujące pod względem faunistycznym są również fragmenty starodrzewi, stanowiące część rozległego kompleksu leśnego, leżącego na krawędzi doliny Nysy. Występuje tu żmija i gniewosz plamisty. Wśród bogatej awifauny uwagę zwracają licznie występujące dzięcioły, z ginącym dzięciołem średnim i zielonosiwym.

 

Wody powierzchniowe

Rejon gminy położony jest w dorzeczu rzeki Odry i w całości przynależy do zlewni rzeki Nysy Łużyckiej o pow. 2046 km2, która wraz z prawobocznym niewielkim dopływem - rzeką Skrodą o zlewni 219,2 km2 tworzy podstawową oś hydrograficzną gminy.
Rzeka Nysa Łużycka, lewobrzeżny dopływ rzeki Odry, w obrębie gminy stanowi jednocześnie zachodnią granicę gminy, jak i granicę państwa. Płynie w kierunku północnym i na całym odcinku prawego brzegu jest obwałowana, prowadzi wody pozaklasowe nieodpowiadające normom.
Wspominany jej prawoboczny dopływ, Skroda, jest rzeką o stosunkowo niewielkim przepływie średnim 1,15 m3/s w kierunku NE - SW. Już poza granicami gminy łączy się z Nysą Łużycką. Prowadzi wody II klasy czystości i zasila między innymi stawy rybne.
Poza rzekami sieć hydrograficzna gminy jest stosunkowo gęsta. Składają się na nią niewielkie, na ogół bezimienne cieki oraz liczne rowy melioracyjne.
Sieć wód płynących uzupełnia 99 zbiorników wodnych, z czego 41 to stawy rybne hodowlane, 21 stawy wędkarskie, 8 zbiorniki p. pożarowe, 5 zbiorniki retencyjne, 1 kąpielisko i aż 23 wyrobiska pokopalniane, głównie węgla brunatnego, często z zakwaszoną i zasiarczoną pozbawioną biologicznego życia wodą.
Największe kompleksy stawów hodowlanych mają powierzchnię:
- Mieszków 40,6 ha
- Niwica „Górna" 23,5 ha
- Niwica „Dolna" 27,3 ha
Powierzchnia zbiorników pokopalnianych, które nadają się do zagospodarowania wynosi 34,9 ha (rejon Kamienicy i Trzebiela), a tych które nie nadają się do użytkowania - wynosi 44,3 ha (rejon Chwaliszowic, Czapli, Bronowic i Trzebiela).
Reżim hydrologiczny rzeki Nysy Łużyckiej skorelowany jest z opadami atmosferycznymi w ciągu roku. Charakteryzuje się on podwyższonymi stanami wody na wiosnę (roztopy) i powolnym obniżaniem się stanów aż po jesień z drugorzędną kulminacją w lipcu i sierpniu (opady letnie). Przy wodach katastrofalnych zalewowych wynosi on około 185 ha w obrębie międzywala. Przepływ średni Nysy Łużyckiej wynosi 20,1 m3/ sek.

 

Wody gruntowe

Charakter wód gruntowych wykazuje generalnie pewne powiązania z litologią i rodzajem użytkowania w obrębie występujących form morfologicznych.
Zasadniczo wyróżniono wody gruntowe na obszarach pozadolinnych i w obrębie rzek: Nysa Łużycka i rz. Skrody.
W obrębie terenów pozadolinnych, zbudowanych z gruntów przepuszczalnych (piaski, żwiry), swobodny poziom zwierciadła waha się na głębokości 0,8-2,0m. Na znacznej powierzchni do głębokości 4,5 m wody gruntowej nie stwierdzono.
W strefie zalegania osadów spoistych (gliny) zwierciadło wody gruntowej nie tworzy jednolitego poziomu lecz pojawia się w postaci sączeń o zmiennej wydajności, przeważnie na głębokości 1,5-3,0 m ppt. Miejscami jej występowania nie stwierdzono.
Obszar doliny rz. Nysy Łużyckiej i Skrody - woda gruntowa tej strefy ma przeważnie kontakt hydrauliczny z wodami płynącymi rz. Nysy i rz. Skrody. Swobodne jej zwierciadło zalega w przepuszczalnych osadach piaszczystych w przedziale głębokościowym 1,0-1,5 m ppt.
W zależności od stanów wodonośnych w rzekach Nysy Łużyckiej i Skrody wahania lustra dochodzą do -/+ 0,8 m.


Klimat

Teren gminy klimatycznie przynależy do środkowej części Pogórza Śląsko-Wielkopolskiego, z przeważającym wpływem oceanicznym.
Amplitudy temperatur są mniejsze od przeciętnych w Polsce. Zima łagodna i krótka, z nietrwałą szatą śnieżną, lato wczesne i ciepłe. Rejon ten charakteryzuje się korzystnymi warunkami dla wegetacji roślin.
Krainę tę charakteryzują następujące średnie elementy klimatyczne:
- temperatura powietrza
- w styczniu( -1 º C)
- w lipcu i sierpniu 17,6 º C
- liczba dni z mrozem- 30 - 40
- liczba dni z przymrozkami - 100 - 110
- okres wegetacji - 210 - 220 dni

Róża wiatru ze stacji Żary wykazuje zdecydowaną przewagę południowo-zachodniego sektora horyzontu, na który składają się kierunki SW - 18,6 %, W - 17 %, S- 14 %. Najmniejszy udział mają wiatry z kierunku N - 4,1 %, NE - 5,8 %. Udział cisz wynosi 9,3 %. W okresie wiosennym dominują wiatry z kierunków zachodniego, wschodniego, północno-zachodniego.

 

Klimat lokalny

Zróżnicowanie morfologiczne terenu, stosunkowo duża powierzchnia areałów leśnych, jak i gęsta sieć hydrograficzna w dużym stopniu decydują o lokalnym zróżnicowaniu warunków klimatycznych.
W aspekcie wyżej wymienionych czynników można wyróżnić 3 strefy o różniących się klimatach. Najkorzystniejszym układem termiczno-wilgotnościowym, a także anemologicznym odznacza się obszar moren spiętrzonych oraz wysoczyzna falista. Zajmuje ona ok. 65 % powierzchni. Charakteryzuje je dobre przewietrzanie, brak zastoisk chłodnego powietrza, korzystny profil przebiegu wilgotności względnej oraz przeciętne stosunki solarne. Modyfikującym tu elementem, wpływającym na klimat, będą duże skupiska leśne, przyczyniające się znacznie do złagodzenia dobowych przebiegów temperatury, wilgotności oraz wyhamowania prędkości wiatru.
Rejonem o przeciętnych warunkach klimatu lokalnego jest równina sandrowa, gdzie okresowo należy się spodziewać pewnego wzrostu wilgotności względnej, z uwagi na stosunkowo płytki poziom wód gruntowych.
Najmniej korzystne warunki klimatyczne panują w dolinie rz. Nysy Łużyckiej. Częste stagnowanie chłodnych i wilgotnych mas powietrza, utrzymująca się wilgotność względna powietrza oraz zwiększona częstotliwość występowania inwersji „płytkich" eliminują ten teren jako miejsce stałego pobytu człowieka.