Bazagmin.pl

Środowisko naturalne


Warunki glebowe

 

Ukształtowanie terenu gminy jest wyraźnie nizinne, występują liczne obszary dolinne. Powierzchnia gminy wynosi 11.651 ha, w tym użytki rolne zajmują 10.015 ha, a tereny leśne i zadrzewione - 838 ha. Szczegółowe dane na temat struktury gruntów przedstawiono na wykresie.

 

 

Rodzaje gruntów w gminie Dobrzyca

 


Z powyższych danych wynika, że gmina ma charakter typowo rolniczy. Na uwagę zasługuje niewielki odsetek powierzchni zalesionych oraz wód - łącznie około 8%.


Zdecydowana większość, bo ponad 80% gruntów na terenie gminy należy do osób fizycznych. 8,6 % powierzchni zajmują grunty Skarbu Państwa, a są to przede wszystkim powierzchnie leśne. Dane te zaprezentowano na poniższym wykresie.

 

 

Struktura własności gruntów w gminie

 


Na przeważającej części gminy występują dobre i bardzo dobre gleby. Są to gleby brunatne, wytworzone z piasków gliniastych. Przeważa III klasa bonitacyjna gleb, stanowiąca 56,3% ogólnej powierzchni gruntów rolnych. W związku z występowaniem urodzajnych gleb, obszar gminy zaliczony jest do regionu intensywnej produkcji rolniczej, a rolnicy osiągają wysokie plony.

 

 

Klasy gruntów rolnych

 

 

Surowce mineralne

Obszar gminy jest zasobny w surowce ilaste, jednak ich eksploatację ograniczają gleby dobrych klas bonitacyjnych. Do udokumentowanych złóż surowców należą m.in.: złoże glin zwałowych i iłów plioceńskich w Fabianowie oraz złoża gazu ziemnego na terenie wsi Lutynia.

 

Warunki wodne

Głównym ciekiem w granicach gminy jest rzeka Lutynia, której dolina rzeczna wraz z dolinkami bocznymi stanowią ważne ciągi ekologiczne o wysokiej aktywności przyrodniczej. Rzekę Lutynię charakteryzują nierównomierne i niskie przepływy, co czyni ją podatną na zanieczyszczenia. Stan sanitarny cieków wodnych na obszarze gminy jest zły z powodu nieuregulowanej gospodarki wodno-ściekowej.
Wschodnia część gminy leży w obrębie obszaru zasobowego wód podziemnych poziomu czwartorzędowego. Z wód tych zaopatrywana jest ludność gminy.

 

Klimat

Klimat na terenie będącym przedmiotem opracowania jest umiarkowany. Charakteryzuje się przewagą wpływów oceanicznych, związanych z globalną cyrkulacją mas powietrza, napływającego znad Atlantyku i basenu Morza Śródziemnego. Według regionalizacji klimatycznej jest to obszar położony w regionie Śląsko-Wielkopolskim. Występują tu mniejsze od przeciętnych w Polsce amplitudy temperatur, wiosny i lata są ciepłe i wczesne, a zimy łagodne z nietrwałą pokrywą śnieżną.

Na terenie gminy, podobnie jak w całym kraju, przeważają ruchy mas powietrza z kierunku zachodniego. Inne kierunki ruchu powietrza są efektem zakłóceń lokalnych lub pojawienia się okresowego systemu krążenia. Gmina Dobrzyca znajduje się najczęściej pod wpływem mas powietrza polarnomorskiego chłodnego, średnioprzejrzystego, napływającego znad północnego Atlantyku. Natomiast masy powietrza suchego i przejrzystego, napływające zimą znad północnej Syberii, a latem znad Półwyspu Bałkańskiego, to masy polarnokontynentalne. Mają one znacznie mniejszy udział. Na terenie gminy rzadko pojawiają się wiatry z kierunków południowych.

Lokalne warunki klimatyczne są zróżnicowane. Najdogodniejsze warunki dla osadnictwa posiada obszar wysoczyzny, zaś niekorzystne warunki panują w dolinie Lutyni, będącej rynną spływu mas wychłodzonego powietrza. Tutaj też kumulują się zanieczyszczenia z zakładów wytwórczych.

Najzimniejszym miesiącem jest styczeń, a najcieplejszym sierpień. W przebiegu opadów wyróżnia się maksimum letnie w lipcu oraz minimum zimowe w styczniu. Udział śniegu w opadach jest niewielki i wynosi ok. 10%.

 

Lasy i zespoły roślinne

Gmina charakteryzuje się bardzo niskim wskaźnikiem lesistości, wynoszącym 7,2% powierzchni gminy, co stanowi wartość zdecydowanie mniejszą do średniej powiatowej (19,2%), podczas gdy średnia wojewódzka wynosi 25,6%, a krajowa ok. 28%.

Największy kompleks leśny występuje w południowo-wschodniej części gminy, a jest to las mieszany z drzewostanem w wieku ok. 80 lat. Lasy te wchodzą w skład obszaru chronionego krajobrazu „Dąbrowy Krotoszyńskie", który utworzono rozporządzeniem Wojewody Kaliskiego z dnia 22 stycznia 1993 r. dla ochrony unikalnych w skali europejskiej lasów dębowych z charakterystyczną fitosocjologią zespołów roślinnych występujących w tym rejonie.

Młodniki występują jedynie w zachodniej części gminy, a w ich drzewostanie znajduje się głównie sosna, buk, klon, grab i modrzew. Na południe od wsi Koźminiec występuje las na siedlisku boru mieszanego świeżego, a w jego drzewostanie przeważa sosna.

W dolinach rzecznych występują podmokłości i duże kompleksy łąk, a najwartościowszą grupę zbiorowisk roślinnych nieleśnych tworzą nieliczne torfowiska.

Charakterystycznym elementem krajobrazu gminy są pasy wiatrochronne. Sadzone one były przede wszystkim wzdłuż kierunku NW-SE, w celu ochrony pól uprawnych przed wiatrami. W drzewostanie przeważa świerk i topola, natomiast podszyty stanowią krzewy - tarnina i kruszyna. Ekologiczna funkcja pasów wiatrochronnych polega na osłabianiu ruchów poziomych mas powietrza. Przeciwdziałają one przesuszaniu gleb, a co się z tym wiąże - ich stepowieniu. Stanowią ponadto ostoje zwierząt. Ich rola w gminie jest szczególnie istotna z uwagi na rozległość areałów rolnych.

Obszary rolne również przedstawiają pewną wartość pod względem szaty roślinnej, w szczególności bogata roślinność tworzona przez gatunki synantropijne, porastająca miedze. System ekologiczny gminy wzbogacają występujące na terenie gminy parki podworskie, zieleńce, zieleń ogrodów działkowych i zieleń cmentarna.

Użytki zielone występują przede wszystkim w dnach dolin rzecznych i lokalnie na nisko położonych przydolinnych fragmentach wysoczyzny morenowej.